60 milyon yıl önce, üçüncü jeolojik devirde Toroslar yükseldi, kuzeydeki Anadolu platosunun sıkışmasıyla yanardağlar faaliyete geçti. Erciyes ve Hasandağı ile ikisinin arasında kalan daha küçük Göllüdağ lavlar püskürttüler. Platoda biriken küller yumuşak bir tüf tabakası oluşturdu. Tüf tabakasının üzeri yer yer sert bazalttan oluşan ince bir lav tabakası ile örtüldü. Bazalt çatlayıp, parçalara ayrıldı. Yağmurlar çatlaklardan sızıp yumuşak tüfü aşındırmaya başladı. Isınan ve soğuyan hava ile rüzgarlar da oluşuma katıldı. Böylece sert bazalt kayasından şapkaları bulunan koniler oluştu. Bu değişik ve ilginç biçimli kayalara halk bir ad yakıştırdı. "Peribacası" dedi. Bazalt örtüsü olmayan tüf tabakaları ise erozyonla vadilere dönüştü, ilginç şekilli kanyonlar oluştu.
Kayalar sıcaklık ve basınç etkisi altında kaldıkları zaman doku ve mineralleri açısından değişikliklere uğrarlar. Kayaların yerkabuğunun çeşitli bölgelerindeki farklı sıcaklık ve basınç koşullarında katı halde iken (ergimeksizin) geçirdikleri bu değişime metamorfizma (biçim değişimi), bu yolla oluşan kayalara da metamorfik kayalar adı verilir. Aşağıdakilerden hangisi metamorfizma etkeni ya da süreci değildir? (Sn.Çiğdem Yıldız'a katkılarından dolayı teşekkür ederiz.)